محمد اعظم خان ناظم جهان

27

قرابادين اعظم ( فارسى )

فصل اول در حبوب حب ايارج كه براى تنقيهء دماغ و بدن از مادهء بلغم معمول‌ست صفت آن بگيرند ايارج فيقرا تربد موصوف هر يك دو مثقال حب النيل غاريقون انيسون از هر يك يك مثقال شحم حنظل نمك هندى از هر يك چهار دانگ كوفته بيخته به آب باديان حب سازند نوع ديگر به نسخهء معمول خاندان حكيم ذكاء اللّه خان قطع مادهء اكثر اقسام صداع و تنقيهء سر و دماغ كند صفت آن مقل ازرق كتيرا هر يك چهار سرخ شحم حنظل نمك هندى هر يك يك نيم دانگ غاريقون سفيد نيم درم ايارج فيقرا تربد سفيد حب النيل هر يك يك درم كوفته بيخته با عرق باديان حب‌ها سازند اين جمله يك شربتست حب شبيار مجرب براى صداع و امراض چشم صفت آن ايارج فيقرا پنج درم نمك سه درم انيسون دو درم پوست هليلهء زرد پنج درم پوست هليلهء كابلى سه درم گل سرخ دو درم تربد موصوف سى درم حب‌ها سازند و وقت خواب استعمال نمايند حب شبيار از حكيم و اصل خان منقى دماغ از صفرا و بلغم و مفيد صداع صفت آن پوست هليلهء كابلى سناى مكى پوست هليله هر يك هفتده درم ورق گل سرخ حب النيل هر يك دوازده درم صبر سقوطرى كندر هر يك هفتدرم كتيرا سه درم مقل ازرق عصارهء ريوند مصطگى هر يك يك درم مقل را در آب حل كرده و اجزاى ديگر را كوفته بيخته حب سازند شربت يك مثقال تا سه مثقال شب وقت خواب فروبرند و بخوابند نوع ديگر كه در زمستان و تابستان توان استعمال نمود و مفيد درد سر و تاريكى چشم و منقى دماغ و معده از اخلاط فاسده صفت آن صبر سقوطرى پنج درم افسنتين مصطگى تربد سفيد پوست هليلهء زرد هر يك يك مثقال گل سرخ كتيرا هر يك يك درم كوفته بيخته بگلاب سرشته حبوب سازند به قدر فلفل شربتى دو درم شب وقت خواب به آب نيمگرم فروبرند حب قوقايا جهت تنقيهء دماغ و امراض باردهء آن صفت آن صبر سقوطرى افسنتين غاريقون مصطگى هر يك يك جز شحم حنظل سقمونيا هر يك نيم جز كوفته بيخته به آب كرفس حب سازند شربتى يك مثقال حب جهت تنقيهء دماغ از حكيم كلو صاحب منقول صفت آن پوست هليلهء زرد پنج ماشه آمله افسنتين غاريقون هر يك دو ماشه و نيم اسارون انيسون تخم كرفس هر يك نيم درم تربد سفيد مجوف افتيمون هر يك يك مثقال فيقرا دو درم قرنفل فانيذ هر يك سه نيم ماشه سقمونيا چهار ماشه اول فانيذ را در اندكى آب حل كرده سقمونيا را در ان آميزند و همه ادويه را كوفته بيخته سرشته حبها سازند و از ته ماشه تا يك توا بخورند مجرب‌ست حب هندى جهت شقيقه و بيضهء سر معمول حكيم شاه محمد و در سبل و غيره امراض چشم نفع عظيم دارد صفت آن صبر سقوطرى چرايته هر يك يك ماشه جوزبوا دو ماشه زيرهء سفيد اجمود هر يك سه ماشه كوفته بيخته به آب مكچهكنى چهارده حب سازند يك صبح و يك شام بخورند با قدرى آب حب جيد و معمول در سدر و دوار بلغمى صفت آن و پوست هليلهء كابلى يك درم تربد موصوف يك مثقال غاريقون ربع مثقال اسطوخودوس يك درم نمك لاهورى ربع درم جمله يك شربتست بطريق شبيار بخورند حب افتيمون كه براى تنقيهء دماغ از سودا در ماليخوليا و غيره معمول‌ست صفت آن افتيمون دو درم غاريقون تربد موصوف در روغن گاو چرب نموده اسطوخودوس بسفايج فستقى هر يك يك درم كوفته بيخته به آب باديان حبها سازند و اين همه يك خوراك‌ست حب هليله از حكيم علوى خان مجرب در ماليخولياى حادث از سوداى صفراوى صفت آن پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى هليلهء سياه پوست بليله آملهء منقى از هر يك دو دانگ سناى مكى لاجورد مغسول افتيمون غاريقون سفيد كتيرا از هر يك يك دانگ كوفته بيخته بروغن بادام چرب نموده بمويز منقى سرشته